Milieu versus windturbines

Het belang van een duurzame ontwikkeling voor zowel de economie als voor onze leefomgeving is duidelijk, maar daarom nog niet eenvoudig. Windenergie kan hier gelukkig in belangrijke mate aan bijdragen.
Ten eerste is windenergie een schone vorm van energie zonder emissie van CO2 (koolstofdioxide, het belangrijkste broeikasgas) of enig andere schadelijke stof die wordt geassocieerd met het gebruik van fossiele brandstoffen (kolen, aardgas of olie) of nucleaire energie. Deze stoffen zijn medeverantwoordelijk voor zure regen. Bovendien zorgt de verbranding van fossiele brandstoffen voor versterking van het broeikaseffect. Elke kWh geproduceerd door een windturbine, vervangt een kWh die wordt geproduceerd door een ander middel. Zo stoot een thermische steenkolencentrale 800 tot 1000 gram CO2 per kWh uit. Dit wordt vermeden indien de elektriciteitsproductie geschiedt door middel van een windturbine.
Ten tweede is het aanbod van windenergie onuitputtelijk en volop aanwezig. Met name de locaties op zee en in afgelegen gebieden vormen een groot potentieel. Het enorme potentieel en het steeds verder verbeteren van de concurrentiepositie ten opzichte van andere energiebronnen maakt windenergie tot een essentiële vervanger van fossiele brandstoffen wanneer de economische winning daarvan tot een eind komt. Het zal daarmee steeds meer gaan bijdragen aan een duurzame toekomst.

Ten derde is Europa een energie intensief gebied dat erg afhankelijk is van energie-import; nu al importeert Europa 50% van haar energie en dat aandeel zal waarschijnlijk stijgen tot 70% gedurende komende 2 decennia, tenzij Europa haar beleid verandert.

Maar is groene energie wel 100% milieuvriendelijk? Laten we voor op stellen dat groene energie veel beter voor het milieu is dan grijze energie. Helemaal schoon is het nu ook weer niet. Neem bijvoorbeeld een zonnecel, het lijkt misschien vergezocht, maar het kost ook energie om een zonnecel te produceren, uiteraard verdient de zonnecel zelf deze energie na verloop van tijd terug.
Voor een windmolen geldt hetzelfde als voor een zonnecel en verder is een windmolen horizonvervuilend ze denomineren het beeld. Omdat de wieken draaien zijn de molens extra goed zichtbaar en bovendien geven ze in de directe nabijheid geluidsoverlast. De rotor van windturbines maakt een zoevend geluid en ook de generator en de tandwielkast kunnen hoorbaar zijn. Daarnaast veroorzaakt een draaiende rotor bewegende schaduwen als de zon schijnt. Bij een lage winterzon kan dat hinderlijk zijn voor omwonenden. Geluidsoverlast is de reden dat de groei van het aantal windmolenparken in Nederland de laatste jaren enigszins stagneert. Veel mensen zijn voor plaatsing van windmolens, maar niet in hun eigen omgeving, vanwege de overlast.

Wat ook een van de nadelen van een windmolen is dat er jaarlijks zo'n 20.000 vogels door een botsing met windturbines sterven. Onderzoek heeft aangetoond dat de risico's op botsingen relatief klein zijn. Het percentage vogels dat hieraan sterven is één procent van het geschatte aantal vogels dat jaarlijks in het verkeer omkomt, en vijf procent van het zogeheten 'afschot' in het kader van faunabeheer. Veel vogels raken aan windturbines in hun omgeving gewend, maar er moet aandacht worden besteed aan eventuele verstoring van de leefomgeving van kwetsbare vogelsoorten. Dit kan alleen per locatie worden beoordeeld.

Voor alles is er een oplossing: men kan de geluidsoverlast voorkomen door voldoende afstand tot woonbebouwing of andere geluidsgevoelige plaatsen te bewaren. Een juiste oriëntatie van windturbines ten opzichte van woningen kan het probleem van de bewegende schaduw voorkomen. Als per jaar slechts een klein aantal uren hinder van de schaduw wordt ondervonden, dan kan de windturbine op die momenten worden stilgezet zonder al te veel opbrengstverlies.

Windturbines zijn markante elementen in het landschap. Voor de inpassing kan bijvoorbeeld worden gekozen om turbines in een lijn langs een dijk of vaart te plaatsen. Er wordt dan rekening gehouden met de lijnen in het landschap. Of een windturbine-opstelling uiteindelijk wel of niet mooi gevonden wordt, blijft een kwestie van smaak. Belangrijk voor de aanblik is de verhouding van de ashoogte ten opzichte van de rotordiameter en ook het toerental van de rotor; grotere rotoren draaien langzamer en worden daardoor als rustiger ervaren.